Wat te doen met een bijtwonde?

Een bijtwonde van mens of dier is niet zonder gevaar. Naast de onmiddellijk zichtbare of voelbare letsels, is ook het risico op infectie van zo’n wonde immers vrij groot. Met de volgende richtlijnen weet je wat te doen bij een bijtwonde.

Hoe ziet een bijtwonde eruit?

Een bijtwonde ontstaat logischerwijze nadat je gebeten bent door een dier (bv. hond, kat, paard, konijn, cavia) of mens. Als de huid door de beet kapot gegaan is, krijg je een bijtwonde. Het kan gaan om een scheur-, schaaf- of steekwonde.
Bij een schaafwonde zijn er enkel oppervlakkige huidletsels. Bij een scheurwonde is de huid opengescheurd, en loopt de wonde soms door tot in de onderliggende weefsels. Een steekwonde wordt meestal veroorzaakt door een tand die diep in de huid is doorgedrongen. Bij het terugtrekken van de tand sluit deze wonde zich en is alleen nog de steekplaats te zien.

De wond kan bloeden en/of pijn doen, er kunnen blauwe en/of rode plekken zichtbaar zijn op de huid. Soms is er ook een pees, gewricht, zenuw of bot beschadigd. Vooral in de handen moet men aandachtig zijn voor moeilijk strekken of plooien van de vingers na de beet.

Wat kan je zelf doen aan een bijtwonde?

De grootste aandacht moet gaan naar de wondreiniging. Door zo’n 5 à 20 % van de hondenbeten, 30 à 60 % van de kattenbeten en veel mensenbeten kun je immers een infectie oplopen. De infectiekiemen zijn afkomstig uit de mond of muil van mens of dier, of uit de omgeving. Loop je een bijtwonde van een dier op in het buitenland of van een vleermuis, dan moet je ook rekening houden met het risico op rabiës (hondsdolheid). Mensen kunnen dan weer drager zijn van een besmettelijke ziekte zoals hepatitis B en C.

Stap 1 is dus het onmiddellijk onder lopend lauw water houden van de wonde (1 à 2 minuten, niet langer omwille van week worden van de huid) . Het snel reinigen van de wonde en het gebied errond biedt zelfs een betere bescherming tegen infecties dan antibiotica. Je hoeft geen ontsmettingsmiddelen te gebruiken. Hondenbeten was je wel met zeep. Dat remt de ontwikkeling van het virus dat hondsdolheid (rabiës) veroorzaakt. Je kunt de gekwetste zone best omhoog houden. Dit houdt zwelling tegen en vermindert de bloeding.

Stap 2: bedek de open wonde met een proper gaas of doek.

Stap 3: contacteer altijd de huisarts

Uitzondering: bij een beet door een giftig dier zoals een slang, doe je beter niks aan de wonde maar contacteer je best onmiddellijk een arts.

Wat zal de huisarts doen bij een bijtwonde?

  • De huisarts zal de beet beoordelen en eventueel kiezen om de wonde te plakken of te hechten. Dit kan enkel binnen de 8 tot 24u na de beet. Daarna is de kans dat er bacteriën in de wonde zitten immers te groot met het risico op infectie bij afsluiten.
  • Prikbijtwonden laat men ook meestal om die reden open.
  • Wonden met hoog infectierisico (zie verder) zal men preventief behandelen met antibiotica gedurende 3 à 5 dagen. Zijn er na die periode geen tekenen van infectie, dan stopt men de behandeling. Zijn er wel nog tekenen van infectie, dan wordt verder antibiotica genomen tot 10 dagen. Indien er etter aanwezig is, zal men eventueel het pus onderzoeken om de juiste bacterie te identificeren.
  • Indien er een pees, zenuw, gewricht of bot beschadigd is, zal de arts je doorverwijzen naar het ziekenhuis.
  • Eventueel wordt het tetanusvaccin opnieuw toegediend (indien vorige vaccinatie >10jaar geleden)
  • Als je bent gebeten door een mens, dan wordt nagegaan of over hem of haar gegevens beschikbaar zijn. Als men kan uitsluiten dat die persoon een risico vormt voor een besmetting met bv. hepatitis, dan hoeft er niets te gebeuren. Zijn er geen gegevens over die persoon bekend, dan word je best onmiddellijk ingeënt tegen hepatitis B. Is bekend dat de bijter hiv-positief is, dan start men in sommige specifieke gevallen met een PEP-behandeling (‘Post Exposure Profylaxis’). Dit is een behandeling met anti-hivgeneesmiddelen, om eventuele besmetting tegen te gaan. Overdracht van het hiv-virus door een bijtwonde is echter zeer onwaarschijnlijk: het speeksel bevat te weinig viruspartikels om het virus door te geven. Enkel als er bloed aanwezig is in de mond van de bijter is er mogelijk een risico.

Welke beten hebben een hoog infectierisico en vragen behandeling met antibiotica?

  • een bijtwonde van een mens of kat;
  • bijtwonden aan hand, pols, been of voet;
  • diepe ‘tandprikbeten’ die u moeilijk kunt uitspoelen en die weinig bloeden;
  • bijtwonden met rafelige en gekneusde wondranden (door een beet van een paard of koe);

Wanneer is er eveneens behandeling met antibiotica aangewezen?

  • als jouw weerstand verminderd is;
  • als je een bepaalde chronische aandoening hebt, zoals diabetes mellitus.
  • bij infectierisico bij patiënten met een gevoelige hartklep of kunstgewricht.

Wat na de behandeling van een bijtwonde?

Controleer de wonde elke dag. Neem terug contact op met de arts bij tekenen van infectie:

  • de wondrand wordt roder, dikker en warm of gaat meer pijn doen.
  • het wondvocht wordt troebel wit-geel (pus).
  • je voelt je ziek of je krijgt koorts.

 

Misschien heb je ook interesse in onze andere artikels over beten:
Tekenbeten, Tekenencefalitis
Insectenbeten

 

Facebooktwittergoogle_pluspinterestFacebooktwittergoogle_pluspinterest

(Bron: thuisarts.nl, CEBAM)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *