Zelf beslissen over jouw toekomstig zorgplan: hoe doe je dat?

Vroeg of laat komen velen onder ons op een punt waar we ingrijpende beslissingen moeten nemen over de zorgen die ons  (of onze naasten) worden toegediend in geval van levensbedreigende situaties. Het kan nuttig zijn om niet te wachten tot zo’n moment zich aandient, maar al op voorhand eens stil te staan bij welke verwachtingen jij zelf hebt over de behandelingen of zorgen die jou mogelijk kunnen toegediend worden. Dit doe je best in overleg met je naasten en zorgverleners. Je kan deze wensen laten registeren in een zorgplan.

Wat houdt een zorgplan in?

Een zorgplan omvat het schriftelijk vastleggen van een reeks wensen (“wilsverklaringen”) die jij als patiënt hebt over zorgen die jou kunnen toegediend worden wanneer jouw toestand levensbedreigend is. Een wilsverklaring geeft een duidelijke richtlijn in situaties waarin je jezelf niet meer kunt uitdrukken en is dus bedoeld voor later. Dit noemt men vroegtijdige zorgplanning. De bekendste vorm is de voorafgaande wilsverklaring euthanasie. Maar dit is niet de enige wilsverklaring die je kan laten opmaken. Momenteel zijn er 5 wilsverklaringen waarmee je zelf jouw levenseinde kan bepalen:

  • De “negatieve” wilsverklaring: met deze wilsverklaring kan je afzien van bepaalde levensverlengende behandelingen bij een onomkeerbare toestand (bij bv. dementie, hersentumor, hersenbloeding,…)
  • Wilsverklaring lichaamsschenking aan de wetenschap
  • Verklaring inzake de wijze van teraardebestelling (crematie, begraving,…)
  • Wilsverklaring orgaandonatie
  • Voorafgaande wilsverklaring euthanasie

Je kan zelf kiezen wanneer je 1 of meerdere van deze wilsverklaringen opmaakt. Al deze verklaringen zijn rechtsgeldig; dit wil zeggen dat artsen verplicht zijn hiermee rekening te houden met uitzondering van de wilsverklaring euthanasie. Een arts kan immers niet verplicht worden actief mee te werken aan de levensbeëindiging. De laatste 3 verklaringen kan men ook laten registreren bij de gemeente. Dit is geen verplichting, ook zonder registratie blijven de documenten geldig, maar het is een bijkomende manier om de verklaringen bekend te maken. Alle documenten blijven onbeperkt geldig met uitzondering van de wilsverklaring euthanasie. Deze laatste moet om de 5 jaar vernieuwd worden.

Belangrijk om op te merken is dat het opmaken van een vroegtijdig zorgplan een dynamisch proces is. Het kan veranderen in de loop van de tijd en op- of afgebouwd worden. Het wordt ook enkel gebruikt wanneer jij zelf niet meer in staat bent om je wensen kenbaar te maken. Indien je daartoe wel in staat bent, krijgen jouw wensen op het moment zelf de voorrang. (ook als die verschillend zijn van deze in jouw zorgplan)

Vroegtijdige zorgplanning is een continu en dynamisch proces van reflectie en dialoog met je naasten en zorgverleners, waarbij je toekomstige zorgdoelen bespreekt en vastlegt. Het doel van het proces is het verwoorden van de waarden en voorkeuren over je toekomstige zorg. Dit proces bevordert de besluitvorming wanneer je niet meer in staat bent om je wil te uiten. – Van Mechelen W, Piers R, Van den Eynde J, et al. Richtlijn vroegtijdige zorgplanning. Pallialine 2014.

Wat zijn de voordelen van een vroegtijdig zorgplan?

  • Met het schriftelijk vastleggen van jouw wensen vermijd je misverstanden over jouw wensen rond je levenseinde.
  • Je vermijdt lastige beslissingen op het moment zelf; zeker indien je zelf niet meer in staat zou zijn om je wensen kenbaar te maken.
  • Het is een geruststelling voor je naasten dat zij de verantwoordelijkheid niet hoeven te dragen voor deze beslissingen als je daar zelf niet meer toe in staat bent.

Documenten voor het zorgplan

Wegwijzer bij het opstellen van wilsverklaringen

De correcte voorafgaande wilsverklaringen

Leifkaart (een kaartje dat je kan bewaren in je portefeuille en waarmee je kenbaar maakt dat je over bepaalde wilsverklaringen beschikt)

Facebooktwittergoogle_pluspinterestFacebooktwittergoogle_pluspinterest

(Bron: LEIF)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *